Symbole naszej historii – wykład Jarosława Palickiego

Szkolna wiedza o polskich symbolach narodowych; barwach Flagi, hymnie i herbie, wiedza podstawowa dla Polaków. Jarosław Palicki z Instytutu Pamięci Narodowej. W Bibliotece Publicznej towarzyszy wykładowi wystawa: „Symbole naszej historii”.

Rys historyczny tematu od najdawniejszych czasów. Godło wzięło się z herbu i pieczęci. Na herbach umieszczano elementy nazw dynastycznych, rodowych panujących królów. Herby były też na monetach. Prezentowany jest denar Bolesława Chrobrego z 1000 r.

Na wykładzie, jako ilustracja – filmy i pieśni; m.in. „Bogurodzica” z obrazu filmowego „Krzyżacy”. O korzeniach naszego godła... Palicki wspomina legendę o Lechu. Prezentuje godła i herby w poszczególnych epokach. Czasy Piastowskie. Barwy narodowe wzięły się z godła. Piękny ptak na na wizerunku godła, na nim siła i moc... nie do końca wiadomo, czy to orzeł, może gołąb lub paw... 1295 r. – koniec rozbicia dzielnicowego, królem jest Przemysł II, biały orzeł na czerwonym tle na słynnym Szczerbcu, mieczu koronacyjnym. Był na pieczęciach uwiarygodniających majestat państwa, i przywileje.

Dynastia Jagielońska. Na godle inicjały królewskie. Próżniejszy monarchowie elekcyjni też mieli - na tym polskim - swoje rodowe godła i herby. Rzeczpospolita Obojga Narodów – w godle Korona i Pogoń Litewska. Dynastia Wettynów – August II i III Mocny. Stanisław August Poniatowski – godło jest na czapkach, z inicjałami królewskimi S.A. Legiony Dąbrowskiego, przedtem Napoleon Bonaparte, Księstwo Warszawskie – tu orzeł i godło Saksonii.

Kongres Wiedeński 1815 r. Znika Księstwo Warszawskie, powstaje kadłubowe Królestwo Polskie (1815-1830) – car rosyjski jako król polski; trzy czarne orły z orłem białym na czerwonym tle. Powstanie Listopadowe 1830 r. – godło na czapce, na nim orzeł siedzący na tarczy. Powstanie Styczniowe 1963 r. - orzeł, Pogoń, i św. Michał archanioł, symbol Rusi.

1914 – Wielka Wojna Narodów. Po niej miała być jeszcze większa, i jeszcze bardziej krwawa... Ententa; Trójporozumienie - Francja, Anglia i Rosja przeciw Austro-Węgrom i Turcji, Polacy byli zmuszeni do walki po obydwóch stronach, i nie o Polskę. Powstaje, już polski, Związek Strzelecki – orzeł jest na banknotach; Brygady Legionowe – powołane za zgodą Austro-Węgier, pod przewodnictwem Józefa Piłsudskiego. Legion Puławskiego, powstaje też w 1917 r. Armia gen. Hallera we Francji.

W 1927 r. rozpisano konkurs na godło Polski. W 1943 r. będzie obowiązywał kształt orla wzięty z modelu godła Dywizji Kościuszkowskiej. Po wojnie, do dzisiaj, obowiązuje model herbu ustalony w 1990 r.

Barwy naszej Flagi. Biały – to niepokalanie, czerwień symbolizuje krew i poświęcenie. 1792 r. czas Konstytucji 3 Maja, uznano te barwy za narodowe, były na opaskach, naszywkach, wstążkach. Przywrócono je po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. W 1927 ustalono jako obowiązujący – czerwień cynoberu. Na fladze morskiej jest dozwolona bandera w kształcie prostokąta, napis ORP znaczy – Okręt Rzeczpospolitej Polskiej.

Pierwszym hymnem polskim, w XIII wieku, był „Gaudem Mater Polonia”, „Bogurodzicę” śpiewano od 1386 r. - koronacja Władysława Jagiełły. „Hymn Szkoły Rycerskiej” to XVIII wiek – napisał go Ignacy Krasicki. Autorem „Pieśni Konfederatów Barskich” był Juliusz Słowacki. Inne pieśni pretendujące do hymnu polskiego – „Święta miłości kochanej Ojczyzny”, „Pieśń Legionów” polskich we Włoszech z 1795 r. „Mazurek Dąbrowskiego” Józefa Wybickiego, słuchano go na pozytywkach w Księstwie Warszawskim. 1863 r. - „Boże coś Polskę” A. Felińskiego. „My Pierwsza Brygada” grany jest do dzisiaj. Tak jak i „Rota” Marii Konopnickiej. Spośród tych pieśni, w 1926 r. wygrał konkurs na Hymn Polski utwór pt. „Mazurek Dąbrowskiego”.

Iwona Wróblak

listopad 2023 r.

 

105 lat Niepodległości

105 lat temu Polska odzyskała niepodległość. Przyczynił się do tego wspólny wysiłek zbrojny Polaków z różnych ugrupowań, łączyła ich idea walki o niezależność od zaborców. Spełniło się marzenie pięciu pokoleń żyjących przez 123 lata w trzech różnych organizmach państwowych. Otrzymaliśmy wspólny dar, jakim jest niepodległość.

Flaga polska wspięła się na maszt przy Pomniku Tysiąclecia Państwa Polskiego. W 2023 r., przy asyście kompanii honorowej Wojska Polskiego, harcerzy i zuchów, delegacji władz samorządowych, Starostwa, Policji, Służby Więziennej, Nadleśnictwa, delegacji szkół, zakładów pracy, organizacji, stowarzyszeń, i mieszkańców, którzy licznie, z biało-czerwonymi kotylionami, stawili się na naszą narodową uroczystość, Orkiestra Dęta z Grochowa im towarzyszyła.

Zagrano Hymn Polski.

Głos zabrał dowódca 17 WBZ gen. bryg. Sławomir Kocanowski. Burmistrz Remigiusz Lorenz - nie zapomnimy o tradycji dobrych wzorców budowania współpracy ponad podziałami. To zadanie też nasze międzyrzeckie.

11 Listopada to tradycyjnie data mianowania na wyższy stopień wojskowy. Wybrzmiał apel pamięci dla tych, którzy w ciągu stuleci walczyli o naszą ojczyznę, salwą honorową uczczono wojskowych od czasów Konfederacji Barskiej, powstańców z XIX i XX wieku, po bojowników z okresu przemian ustrojowych w 1989 r.

Wiązanki kwiatów od delegacji odbierali harcerze, salutując - składali je pod Pomnikiem. Uroczystość zakończyła pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego odegrana przez orkiestrę wojskową.

Harcerze złożyli także kwiaty w parku zamkowym pod pomnikiem gen. Józefa Dowbor – Muśnickiego, dowódcy Powstania Wielkopolskiego i twórcy Armii Wielkopolskiej, patrona 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej.

Iwona Wróblak

listopad 2023 r.

 

Polskie śpiewanie pod Ratuszem

W przeddzień Dnia Niepodległości - klimatycznie pod Ratuszem... Po zmroku – polskie intymne śpiewanie pieśni patriotycznych, znanych nam wszystkim...

Chór Piccolo i Międzyrzecki Chór Kameralny na stopniach Ratusza. Są nam rozdawane słowa pieśni, zaprasza się do udziału wszystkich obecnych, a jest ich wiele na bruku rynku ratuszowego.

Nadchodzą harcerze, i zuchy, z Flagami polskimi, i pochodniami. Jak straż tradycji, ustawiają się w półkolu. Hufiec ZHP Międzyrzecz. Wigilia Święta Niepodległości.

Pieśni Legionowe z głośnika, to przygrywka, żeby wejść w klimat, zaraz będzie na żywo... „Raduje się serce, raduje się dusza...”.

Zabiera głos burmistrz Remigiusz Lorenz, mówi o tym, że niepodległość powinna być celebrowana przez cały czas, jak wolna Polska. To taki alfabet dziecka w Polsce, od narodzin... Widzę dużo rodzin z dziećmi, wspólnie, przy świetle komórek będą razem, rodzinnie, śpiewać.

Grupa średnia z Dziecięcego Chóru „Piccolo”, zdolne dziewczynki, które właśnie wygrały konkurs w śpiewaniu pieśni patriotycznych. „Przybyli ułani pod okienko...”

Nie tylko starsze pieśni śpiewamy. Także o tym, CO TO jest – niepodległość... Każde pokolenie winno ją definiować na swój sposób. Niepodległość - to polska szkoła, polski dom... Na gmachu Ratusza duże kotyliony w barwach narodowych. I flagi.

„Wojenko, wojenko...”. Polacy to bitny naród, bo w naszej historii jest dużo wojen. „Pierwsza Brygada” - formacja, która zapoczątkowała istnienie państwa polskiego po 123. latach niewoli. … „Karabiny błyszczą, szary (legionowy) strój/ a przed nimi drzewa wiwatują...”. Nostalgiczne pieśni żołnierskie - „O mój rozmarynie”, „Rozkwitały pęki białych róż”. Polskie intymne śpiewanie w półmroku, bez celebry, rodzinne. Międzyrzeckie.„Jest takie miejsce na zbiegu dróg, gdzie się spotyka/z zachodem wschód...”.

Na koniec - „Rota”. Śpiewna pamiątka powstań śląskich.

Organizatorzy zapewnili, na rozgrzewkę, grochówkę z namiotu, jest obok Ratusza, a pobliska „Czysta Cafe” - pyszne pączki, które szybko się wśród smakoszy rozeszły...

Iwona Wróblak

listopad 2023

 

Pięciu Ojców Niepodległości

Nowy wiatr wieje w naszej narodowej narracji historycznej... Przynajmniej w holu międzyrzeckiego Ratusza. Wystawa o ojcach naszej Niepodległości – pięciu... tych najważniejszych. Nie – jak dotąd – dwóch, z głównych opcji politycznych, stale będących ze sobą w opozycji (do dzisiaj), ale Pięciu...

Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Paderewski, Wincenty Witos, Wojciech Korfanty i Ignacy Daszyński. Pięciu (z tych), którzy wydatnie przyczynili się do faktu odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. Dobrze, że tym razem ich WSZYSTKICH wymieniono.... Pięć wybitnych postaci, tyleż opcji politycznych i spojrzeń na ówczesny świat. I ich wizji przyszłości.

Wystawa to świetny przyczynek, jak myślę, do lekcji historycznych o naszych najnowszych dziejach. Bez uproszczeń... Świat jest wielobarwny, i domaga się szacunku dla swych odcieni, inaczej może sprawić nam zawód... Jeżeli się go spłyca, jeśli się nie inwestuje w poważną edukację historyczno-społeczną, może wyrosnąć na tkance społecznej wrzód nietolerancji – wynikający po prostu z braku wiedzy. Chętnie wysłuchałabym takiego wykładu...

Iwona Wróblak