Sergiusz Piasecki w DKK

Kolejne spotkanie w Dyskusyjnym Klubie Książki przy Bibliotece Publicznej, prowadziła je Renata Dyla. Tematem był Sergiusz Piasecki (1899 lub 1901–1964) – polski pisarz białoruskiego pochodzenia, oficer wywiadu II RP, przemytnik, żołnierz Armii Krajowej – Uchwałą Sejmu RP został patronem Roku 2026.

Urodził się w Lachowiczach na Nowogródczyźnie, uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Był agentem Ekspozytury nr 6 Oddziału II Sztabu Generalnego WP na ZSRR., został wydalony ze służby m.in. za kontakty przestępcze i przemytnicze. W 1926 r. skazano go na karę śmierci za rozbój, którą zamieniono na 15 lat kary więzienia, wyrok odbywał w ciężkim zakładzie karnym na Świętym Krzyżu. W 1937 r. został ułaskawiony przez prezydenta Ignacego Mościckiego. Podczas okupacji działał w Związku Walki Zbrojnej oraz w Armii Krajowej na Wileńszczyźnie, wykonując m.in. wyroki śmierci na kolaborantach i agentach Gestapo. W 1946 r. wyjechał do Wielkiej Brytanii, związany z polskim środowiskiem emigracyjnym pisał ostre utwory satyryczne i polityczne wymierzone w komunizm. Zmarł 12. września 1964 r. w Penley/Londynie.

W 1937 r. wydał książkę „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”, pierwszą i najsłynniejszą jego powieść, opartą na własnych przeżyciach – opowiada o życiu przemytników na pograniczu polsko-sowieckim w latach dwudziestych.

Inne jego utwory: „Piąty etap”, „Żywot człowieka rozbrojonego”, „Zapiski oficera Armii Czerwonej”, ”Bogom nocy równi”, „Wieża Babel”. W PRL twórczość Piaseckiego od 1951 r. objęta była całkowitym zakazem wydawania, publikował w tzw. drugim obiegu literatury.

Trudne dzieciństwo, barwny życiorys. skomplikowana osobowość. Ciekawostki z życia pisarza. Wiele dokumentów zaginęło, jego potomkowie starali się odtworzyć koleje życia pisarza, kilka książek na ten temat jest w księgozbiorze Biblioteki Publicznej.

Iwona Wróblak

listopad 2026 r. 

  

 

O archeologii jako takiej – archeolog dr Arkadiusz Michalak

W sali starościńskiej Muzeum w Międzyrzeczu – dr Arkadiusz Michalak dyrektor Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza. Temat prowokujący – „Po co ta archeologia?”

Od siebie powiem – bo jest fascynująca. Byłam nie raz świadkiem pracy archeologów w naszym mieście o ponad 1000. letniej historii, przy nadzorach prac inwestycyjnych, a taki jest wymóg prawny wobec inwestora w ścisłym centrum miasta. Pan Michalak, Międzyrzeczanin zresztą, uczestniczył w nich, odkrywał i opisywał zabytki związane z Ziemią Międzyrzecką.

Ziemia jest archiwum kultury materialnej. Ziemia nie kłamie, jak mówią archeolodzy, archeologia dopowiada, uzupełnia i koryguje to, czego nie ma w źródłach pisanych. Bardzo ważny jest dla naukowców kontekst znaleziska.

Przekroje wykopów, ciemne smugi np. po spaleniu miasta przez Brandenburczyków w XIV wieku wyznaczają granice powstania nowych nawarstwień. Po oblężeniu Międzyrzecza pozostały zabytki na dzisiejszej ulicy Chłodnej – militaria śląskie i czeskie.

Ciekawostki archeologiczne, przeleżały nieraz w magazynach wiele lat, a teraz, dzięki nowym technikom, są jeszcze raz badane. Kolczuga rycerska - żmudna praca w laboratoriach nad jej fragmentami, dzięki niej możemy dowiedzieć się, w jaki sposób mogła zostać wytworzona.

Ołowiana plomba – znak cechowy sukienników międzyrzeckich. Odkryte niedawno skrzydło budynku klasztoru w Paradyżu, dotąd nie wiedziano o jego istnieniu, umożliwi pełniejszą dokumentację historii tego zabytku. Pochówki – kilkadziesiąt, czy są świadectwem ówczesnej epidemii? Konstrukcje drewniane – sosna, brzoza, dąb, spalone chałupy. W międzyrzeckim Ratuszu była zbrojownia. Militaria na jeziorze Chycińskim – wiek VIII-IX. Miecze również jako ofiary przebłagalne w tradycjach około-pogańskich.

Tak zwany zwykły człowiek nie zawsze jest obecny w kronikach, nie zajmowano się nimi. Co ludzie jedli, jak byli ubrani, dowiadujemy się z ówczesnych śmietników. O codziennej diecie; podpłomykach, polewkach; diecie roślinnej, ubogiej w białko. Na naczyniach - motywy ptactwa. Wędzidła końskie – świat dawniej też był zglobalizowany... O funkcjonowaniu dawnych zawodów, rzemiosł, półproduktach, o tym, jak powstawały kusze, głowice mieczy; kolczugi, o procesie odlewu – jak ta z niedomkniętymi ogniwami – znalezisko z obszaru naszego zamku. O studni znalezionej na byłej ul. Waszkiewicza – ciekawe informacje... Będzie rewitalizacja cmentarza w Obrzycach.

Na węzłowych ulicach miast powstawały kuźnie, gdzie produkowano podkowy, znaleziono średniowieczne i nowożytne, są świadectwem wymiany i wędrówki ludzi. W Amsterdamie oprócz zabytków dawniejszych – współczesne artefakty, co po nas zostanie?

Nauka i jej współczesne możliwości. Dzięki dendrochronologii można z dużą dokładnością określić wiek słojów drewna - dranice z XVIII w. wyściełające dawne szlaki znaleziono na ulicy - kiedyś Oberskiej, potem Waszkiewicza, teraz Kazimierza Wielkiego. DNA wiele mówi o wieku szczątków ludzkich, izotopy promieniotwórcze o diecie, haplogrupy określają miejsce pochodzenia. Przeprowadza się analizy izotopowe, bada się szkliwo zębów. Analizuje metal i ceramikę. Zdjęcia lotnicze i geofizyka, fotogrametria i modele w technice 3D, określają miejsca nieodkrytych zabytków; grodziska i rowy, dokonuje się tam odwiertów.

Erem Pięciu Braci, jak mówi Arkadiusz Michalak, mógł być ok. 1000 r. drewnianą chatą chłopską, dlatego tak trudne jest znalezienie jego śladów. W Świętym Wojciechu istniała sieć osadnicza, tradycja pochodząca z czasów jeszcze słowiańskich, i nawarstwienia średniowieczne.

Zabytki i stanowiska tworzą szlaki i wydarzenia. Dowody czy ich interpretacja? Wiele historii skupionych w pojedynczych zabytkach, ich wielowątkowość... Jej wspólne dziedzictwo, o które trzeba dbać. Archeologia jest nie tylko dla naukowców, bez znajomości przeszłości skazani jesteśmy na jej powtórki.

Dotrzeć do młodego pokolenia. Współpraca archeologów z poszukiwaczami posługującymi się wykrywaczami metali. Ich ciekawość... pasje, które można wykorzystać dla dobra nauki. Rola popularyzatorska, edukacyjna archeologii... Ważna. Przychylam się do tego zdania.

Iwona Wróblak

listopad 2026 r.

 

 

E-Olimpiada - w tym roku rzecz o naszej małej ojczyźnie

W Bibliotece Publicznej – uroczysta Gala E-Olimpiady Rękodzieła Artystycznego i Użytkowego pt. „Nasza mała ojczyzna”. Nasze otoczenie (My i to co obok nas); czego potrzebujemy? Otworzyć się na człowieka, zauważyć jego miejsce, bez względu na stopień sprawności takiej czy innej.

Jesteśmy częścią okolicznej Natury; przyrody i spuścizny kulturalnej. Baner naszego powiatu, wizerunki drzew - regionalnego bogactwa. Na wystawie różnorodne dziełka podopiecznych z Ośrodków, ich artyzm, takie określenie jest uprawnione...

Piękne fotografie przyrody; zwierząt, roślin i człowieka wśród nich. Z pracowni ceramicznej – miękka glina pod palcami, surowiec znany od wielu tysiącleci. Potrawy na stół – mnie tylko smaczne ale i bajecznie kolorowe. Kościoły i budowle – kompozycje w trzech wymiarach z użyciem różnych materiałów pełniących funkcję zdobiącą; ryżu, fasolki, sznurka itp., nietoperze uszyte w pracowni krawieckiej, malowidła abstrakcyjne, pomarańczowe dynie z Rokitna, artystyczne ptasie budki – zachęcam do obejrzenia wystawy. Warto.

W E-Olimpiadzie wzięły udział: Środowiskowy Dom Samopomocy Pszczew, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Międzyrzecz, Warsztat Terapii Zajęciowej Międzyrzecz, Dzienny Dom Senior+ Międzyrzecz, POW Skwierzyna, ŚDS Trzciel.

7. Edycja Olimpiady Rękodzieła Artystycznego i Użytkowego; i już 29. Spotkanie w ramach Olimpiad. Słowo wstępne; rozpoczyna Anna Kwiecińska z Domu Pomocy Społecznej z Międzyrzecza. Beata Romanowska mówi o tym, że idea zrodziła się kilka lat temu, i miała na celu pokazanie zdolności i talentów podopiecznych, zgodnie z ideami zacieśniania integracji ze społeczeństwem. Kategorie to: Ceramika, Plastyka, Gastronomia, Krawiectwo i Robótki Ręczne, Fotografia, Florystyka i Dekoracja wnętrz. Fachowość wykonań dziełek, które pamiętamy z poprzednich Edycji - współpraca z naszym Nadleśnictwem - budki dla ptaków – w tym roku też są. Prace wynikłe z odwiedzania ciekawych miejsc w okolicy uczestników WTZ, i innych ośrodków, poznawaniu naszych najbliższych okolic. By mogli się z naszą małą ojczyzną utożsamiać – mówić: jestem stąd, tu byliśmy, jak np. Silna Lawenda czy Międzyrzecki Rejon Umocniony. Najważniejszy jest UDZIAŁ w wydarzeniu, i realizacja swoich pasji.

Na początek dwoje naszych międzyrzeckich wokalistów z DPS: Karolina Szulga - Grand Prix i Przemysław Sokołowski - trzecie miejsce, to laureaci Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Osób z Niepełnosprawnościami w Chojnie. Karolina śpiewała o tym, że trzeba wyciągnąć ręce i – chwycić w nie swe marzenia.

Rozmawiam z terapeutami – o marzeniach ludzkich. I wyobraźni, którą można wyzwolić dzięki otwarciu się na nie. O towarzyszeniu w tym podopiecznym, podpowiadaniu, w jaki sposób można by proponowany w pracowniach temat wyrazić. Nie wszyscy od razu mogą zaufać/otworzyć się, i przekonać, że wiele mocy tkwi w Osobie, jeśli tylko chce. Zaczyna się od propozycji uczestniczenia w działalności danej pracowni, można pracownię zmienić, spróbować w innej, ważne, że jest propozycja/możliwość ekspresji twórczej.

Docenić ich. To ważne, na Gali podsumowującej. Wynagrodzić trud, i ryzyko, że się komuś może nie bardzo uda. Najważniejsze jest pozytywne nastawienie.

Otworzyć się na Człowieka – to ważne w przypadku osób z tzw. normą, o ich wrażliwość na innego od nich człowieka. Dzięki Olimpiadom uczestniczymy w tym ważnym dziele prawie 30. lat. Oglądamy Kronikę Olimpiad. Są w niej zdjęcia np. ze spotkań w Dyskusyjnym Klubie Książki, z miejsca przynależności do Książki. Kultury. W otoczeniu Wielu Książek, głośnego samodzielnego Czytania, odwagi w artykulacji tekstu. Ćwiczą pamięć, i dykcję jak myślę. Zachęca się do dyskusji o tekście, o postaciach z książek. Terapia nie do przecenienia, każda która podnosi poczucie własnej wartości – rzecz najważniejsza dla każdego człowieka.

Na sali w Bibliotece są obecni: dyrektorka MOK Ewelina Izydorczyk-Lewy, kierowniczka Biblioteki Publicznej w Międzyrzeczu Krystyna Pawłowska, kierowniczka ZUS Międzyrzecz Małgorzata Korzeń, dyrektorka Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Arletta Stachecka, kierowniczka Środowiskowego Domu Samopomocy w Międzyrzeczu Katarzyna Nyczak-Walaszek, kierowniczka Środowiskowego Domu Samopomocy w Pszczewie Małgorzata Szcześniak, kierowniczka Dziennego Domu Seniora + Dorota Waładyka-Banak. Przedsięwzięcie współfinansowane przez: Powiat Międzyrzecki, Polskie Towarzystwo Walki z Kalectwem. Impreza pod patronatem Starosty Powiatu Międzyrzeckiego. Prace wystawione są w Bibliotece Publicznej.

Kilkadziesiąt prac. Laureaci E-Olimpiady „Nasza Małej Ojczyzna” 2026, i wyróżnienia. Najlepsza praca: ŚDS Pszczew – Paulina Nowakowska, SOSW Międzyrzecz – Amelia Putyrska, WTZ Międzyrzecz – Monika Siast, DDS+ Międzyrzecz – Bronisława Nakonieczna, POW Skwierzyna – Monika Margielas, ŚDS Trzciel – Przemysław Wroniecki. Wyróżnienie: ŚDS Międzyrzecz – Szymon Pucek, ŚDS Międzyrzecz – Anna Kaja, DPS Międzyrzecz – Grzegorz Białecki, Zadanie specjalne: Fotografia „Moja okolica” Najlepsza praca – ŚDS Trzciel.

Iwona Wróblak

listopad 2026 r.