Na dnie zawsze jest słowiańskość

Deszczowy XXII Festiwal Folkloru w Pieskach. Ale też, w Bitwie Smaków, za sprawą Kół Gospodyń Wiejskich z Kurska, Szumiącej i Nietoperka, smakowity... duże umiejętności kulinarne, smaki nietuzinkowe...Tradycyjne potrawy. Degustatorzy, czyli publiczność festiwalowa, wybierali najlepsze – to te z KGW z Szumiącej.

Deszcz, a nawet grad, nie przeszkodziły w corocznej celebracji Pieskowego święta folkloru, mimo konieczności odwadniania sceny (szacunek dla obsługi technicznej), impreza miała się dobrze. Prezenterzy w osobach dyr. Międzyrzeckiego Ośrodka Kultury Eweliny Izydorczyk - Lewy, kier. Biblioteki Publicznej w Międzyrzeczu Krystyny Pawłowskiej, sołtyski Piesek Magdaleny Włodek, i gospodarza burmistrza Międzyrzecza Remigiusza Lorenza – przywitali gości.

Chór „Piccolo” Ewy Witkowskiej, z sekcji muzycznej MOK-u, na scenie dzieci i nie tylko dzieci, w strojach ludowych, kilkoma piosenkami rozpoczął koncert, w którym m.in. zaśpiewała – sopranem koloraturowym „Prząśniczkę” utalentowana Laura Kobylnik, jedna z wielu wychowanków Szkoły śpiewu i gry na instrumentach „Muzyczny Zakątek” pani Ewy.

Ludowość, niekoniecznie wiejska, ”country”, też współczesna, i ta rodem z wyszukanych starannie pieśni dawnych, i jeszcze starszych – słowiańskich... Bardzo ciekawy Duet „AH”, Aliny Michalak z Zagórza, i Henryka Teresiaka z Gościmia, z własnymi utworami, pani Alina pochodzi z rodziny kultywującej ludową muzykalność – ojciec był akordeonistą. Jak mówi, w pieśniach ludowych na dnie jest zawsze słowiańskość, nasza odziedziczona pradawna kultura środkowoeuropejska. Piękna pieśń – wykonywana z okazji niedawnej Nocy Kupały - o wianku; z bylicy, leszczyny, jarzębiny i piołunu, wszystko nieprzypadkowe oczywiście, związane z dawnymi przedchrześcijańskimi wierzeniami i kultami. Razem z Henrykiem Teresiakiem zaśpiewali o tym wianku, który oblubieniec musi wyłowić z rzeki, by połączyć się z wybranką.

Śpiewali jeszcze: Zespół Śpiewaczy „Gamma” ze Skąpego – stroje kowbojskie, u dyrygenta w kaburze kolt, utwory z 1976 r. „Ulala” z Kęszycy Leśnej, który działa wiele lat. Piosenki biesiadne. Niezawodne gospodynie wydarzenia „Ale Babki” z Piesek. Znane też bywalcom festiwali folklorystycznych „Starodworzanki” - Stary Dworek. Kolorowe dziewczyny w czerwonych spódniczkach to „Poziomeczki” z Bobowicka, które zdobyły nagrodę w kategorii dziecięco-młodzieżowej, z towarzyszeniem skrzypiec, klarnetu, kontrabasu, akordeonu, klawiszów, może także za piosenki z bardzo dawnym rodowodem. Zespół Śpiewaczy „Osoria”, gdzie śpiewa 28 osób - również nie raz gościł na Spotkaniach z Folklorem w Pieskach. Bardzo dobry Zespół Śpiewaczy „Jarzębina” ze Skwierzyny, w tym roku nagrodzony w kategorii piosenki wykonywanej przez dorosłych. Nasi seniorzy - Zespół Śpiewaczy „Echo” z Międzyrzecza, śpiewający już kilka dziesiątków lat. Jako ostatni wystąpił Zespół Śpiewaczy „Błękit” z Ołoboku. Śpiewającym przysłuchiwało się i oceniało jury w składzie: Ewa Witkowska, Ewa Walkowska i Rafał Gojdka. Jak przystało na ten festiwal prezenterki i jurorki miały na głowach wieńce z ziół i kwiatów, dzieło jednej z twórczyń ludowych.

Pyszności pod namiotami Kół Gospodyń Wiejskich. Suszone jagody jako dodatek do przepysznie zrobionego dymnego udźca z indyka, z sałatką z buraczków – pilnie notuję przepisy... Golonkę indyczą trzeba uwędzić w wędzarni – 4 godziny, potem dusić w zalewie przez dwie doby, z dodatkiem 12. rodzajów przypraw, podać z czerwoną fasolką, burakiem konserwowanym, czosnkiem... W zgrabnym kielichu twarożek (30% koniecznie) – w środku połówka ziemniaczka, jeszcze nie jadłam tak pysznego; obtacza się go oliwą z czosnkiem... Delektuję się też dobrze przyprawionym chłodnikiem. Nagrodzone placki ziemniaczane – ze smakowitym sosem z grzybków, pewnie za ten sos dostały panie z KGW Szumiaca nagrodę publiczności...

Jest pewne, że panie z Kół gospodyń umieją dobrze gotować, mają ku temu talent, i doświadczenie na pewno. Pomysł organizatorów na Międzyrzecką Bitwę Smaków był smakowity.

Iwona Wróblak

czerwiec 2026 r. 

 

 Kto nie zaśpiwo nie pójdzie do nieba

Pieski 2022. XVIII Muzyczne Spotkania z Folklorem. W tej małej wsi Pieski koło Międzyrzecza tego lata gorąco było nie tylko ze względu na upał... Finałem zabawy był show gościa festiwalu - Kapeli „Wióry lecą”, z praktyczną nauką kroków w tańcach ludowych dla każdego chętnego... W powszechnych pląsach brał udział – niezmordowany – duet dwojga tancerzy, bywalców okolicznych festynów, bez nich festiwale folkloru nie byłyby takie same, a którym kondycji i chęci do zabawy mogliby zazdrościć dużo młodsi...

Od wczesnego popołudnia na boisku w Pieskach maraton popisów wokalnych, i instrumentalnych. 16 występujących zespołów przyjechało z różnych stron kraju. Zespół Śpiewu Tradycyjnego „Macierzanka” z Gościmia, Zespół „Pstre Wianki” z Pszczewa – w twarzowych kolorowych wiankach na włosach; jak wiele pszczewskich talentów wokalnych zostało do tego dnia nie odkrytych... Duet „Wierzbina” z Zagórza. Gospodarze Festiwalu, śpiewaczki - Zespół „Ale Babki” z Piesek, którymi dyryguje Kamil Dziembowski. Zespół „Retro” (ale z wigorem...) ze Świebodzina, z przyśpiewkami, przygrywający sobie do tańca polka-dziadek, występujący w kategorii: zespół śpiewaczy z akompaniamentem, kierowniczka – Aleksandra Matusiak – Kujawska.

Zespół „Jarzębina” ze Skwierzyny z towarzyszeniem kapeli (akordeon, skrzypce, bęben); rytmiczne, ludowe przyśpiewki, dobry wokal. Powstał 6 lat temu, kierowniczka: Barbara Grusza. Zespół śpiewa utwory popularne, biesiadne. Debiutuje w Pieskach.

Zespół „Nietoperzanie” z Nietoperka działający przy Kole Gospodyń Wiejskich w Nietoperku, przy klawiszach kierowniczka Zespołu Urszula Grybska.

Zachwyciły przepiękne stroje łowickie Zespołu Ludowego „Ziemia Słupiecka” ze Słupi, gdzie suknie tańczyły... wraz z tancerkami, dostojnie, świadomi tego, jak pięknie wyglądają na scenie.... Widowiskowa prezentacja muzyczno-taneczna folkloru łowickiego... Spuścizny kulturowej przodków ojcowizny, potrzeby podtrzymywania starych tradycji. Kostiumy wykonano w ramach zadania EtnoSłupiacy 2021 polegającego na zakupie i odrestaurowaniu strojów, które zrobiła firma „Rękodzieło Ludowe i Artystyczne” Państwa Jagoda ze Zdun wraz z twórczyniami ludowymi, m.in. Anną Majchrzak, chustki łowickie to dzieło twórczyni Teresy Jabłońskiej, a buty sceniczne wykonała firma Gabut z Łodzi. Stroje są tradycyjnymi strojami łowickimi z tkanej wełny, z haftem koralikowym - jak mówią członkinie Zespołu, to typowy zestaw łowicki. Zakup i renowacja strojów słupieckich dofinansowany został przez Min. Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury EtnoPolska Edycja 2022. Zespół nie tylko pięknie wyglądał, także dobrze śpiewał, i grał. Instruktor Aleksandra Pietrzyk, kierownik: Tomasz Masłocha. Zespół działa ponad 40 lat, w obecnym składzie - od 2016 r., liczy 20 członków. Mają w planie nagranie płyty. Mam nadzieję, że z video...

Usłyszeliśmy też Zespół „Drzewiczanie” z Kostrzyna nad Odrą, instruktor muzyczny Jan Piśko, kierowniczka - Krystyna Grzegorska. Piękne, starannie wykonane piosenki. W repertuarze też własne kompozycje. Zespół „Nowinianki” z Nowin Wielkich. Zespół Pieśni i Tańca Górali Czadeckich „Źródełko” z Wichowa. Tańce bukowińskie... „(...) Bukowina taka strojna, piękna jak dziewczyna...”. Ukraiński zaśpiew. Zespół występuje na festiwalach muzyki łemkowskiej i ukraińskiej.

Zespół „Starodworzanki” ze Starego Dworku, kierowniczka: Genofefa Fietz-Przybyłka, gościliśmy ich już w Pieskach. Nowoczesne rytmizujące aranżacje góralskich piosenek - „(…) kto nie zaśpiwo, nie pójdzie do nieba (...)”.

Zespół „Tarnowianki” z Tarnowa występujący a'capella. Laureat wielu festiwali folklorystycznych. Kierowniczka – Ewa Czyżniejewska. Mają w dorobku nagrane trzy płyty.

Zespół Śpiewaczy „Dąbrowszczanki” z Dąbrówki Wlkp. Występowali na wielu festiwalach folklorystycznych, w naszych Pieskach są po raz pierwszy. Zespół z towarzyszeniem kapeli; skrzypce, akordeon... Kierują Nim Ewa Kubicka i Jerzy Świątczak. Zespół śpiewa w dialekcie dąbrowieckim. Mają wielkie zasługi dla konsekwentnego przez lata kultywowania polskości swojej ojcowizny w przedwojennym pruskim żywiole społecznym. W Międzyrzeczu na Zamku występowali z okazji 100.lecia Związku Polaków w Niemczech – w zabytkowych, wyciągniętych ze starych kufrów strojach dąbrowieckich po babci, w koronkowych wykrochmalonych na sztywno damskich nakryciach głowy – charakterystycznych „kopcach”.

Zespół „Osoria” ze Szczańca. Kierownikiem jest Teresa Starzyńska. Śpiewają przedwojenne, i kresowe, piosenki „ukryte pod sercem”. Nagrali cztery płyty. Nawiązują do tradycji rodu szczanieckiego herbu Osoria.

Trochę w innym, młodszym, składzie Zespół „Pod Kasztanem” z Templewa. Instruktor Joanna Twardosz. Duży chórek wokalny, ładnie brzmiące skrzypce, inne instrumenty, sekcja perkusyjna. Przy tym Zespole zawsze jest więcej tańczących, zabawa się rozkręca... i coraz więcej tancerek ma na głowach własnoręcznie uplecione (jest taka możliwość) wianki z naturalnych surowców.

Zwłaszcza wtedy tak się stało, gdy na scenę wkroczył Gość Festiwalu Kapela „Wióry lecą”. Profesjonalne instrumentarium: kontrabas, altówka – folkowy żeński mocny wokal, cymbały. Podróżujemy muzycznie razem z Michałem (gra na piszczałce, fujarce i jeszcze innym drewnianym dziwnym instrumencie...) po dolinach i krainach górskich... Poznajemy tańce bukowińskie, walczyki z Beskidów, Spiszu między Pieninami a Tatrami, tradycyjna poleczkę wysokogórską. W piosence „O Janecku” - góralska specyficzna afirmacja życia, swoisty humor, mimo trudnych warunków bytowych w górskich terenach. Taniec „ciotkany” czyli klaskany, nauka figur tanecznych... Tak „tańcząco” jeszcze w Pieskach nie było... W biesiadzie tłumnie wzięli udział uczestnicy Festiwalu i widzowie.

Jury w składzie: Ilona Skiba, Maria Sobczak-Siuta i Marek Skrzypczak postanowiło, że tytuł Laureata otrzymały: Zespół „Jarzębina” ze Skwierzyny – kategoria: Debiut, Duet „Wierzbina” z Zagórza – kategoria: z towarzyszeniem innych instrumentów, Zespół Pieśni i Tańca Górali Czadeckich „Źródełko” - kategoria: z instrumentem akustycznym, Zespół „Macierzanka” z Gościmia – kategoria: a'capella, Zespół Ludowy „Ziemia Słupiecka” ze Słupi – kategoria: z towarzyszeniem kapeli.

Wyróżniono: Zespół „ Ale Babki” z Piesek, Zespół „Pod Kasztanem” z Templewa, Zespół Śpiewaczy „Dąbrowszczanka” z Dąbrówki Wlkp. Wszystkim Zespołom wręczono Dyplomy uczestnictwa i upominki. Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: EtnoPolska. Edycja 2022. Organizatorzy dziękują sołtysowi Piesek Edwardowi Sucheckiemu oraz paniom z Koła Gospodyń Wiejskich za przepyszne ciasto i pomoc organizacyjną, strażakom OSP za nieocenioną pomoc, Gminie Międzyrzecz, MPWiK za postawienie kurtyny wodnej, ekipie technicznej z Międzyrzeckiego Ośrodka Sportu i Wypoczynku.

Iwona Wróblak

czerwiec 2022