Anna Kowalska i Anton Birula

            Wiesława Murawska kierownik Klubu Garnizonowego – Witam na pierwszym koncercie z  zaplanowanego cyklu koncertów edukacji historyczno – artystycznej.

            Najdawniejsza historia lutni wiąże się z cywilizacją starożytnej Mezopotamii. Na przestrzeni wieków lutnia używana była obok gitary. 24 struny, 13 różnych dźwięków.

Warszawski duet lutniowy: Anna Kowalska i Anton Birula w godzinnym programie zagrali utwory romantyczne, renesansowe i wczesnobarokowe na  instrumenty niezwykle rzadkie: lutnię, gitarę barokową i teorbę. Mieliśmy szansę usłyszeć brzmienie instrumentów z epoki i przepiękną muzykę tamtych czasów, poznać nieco zapomniany repertuar przeznaczony dla lutni i innych podobnych instrumentów szarpanych dawnych epok.

            Jako Duet Lutniowy muzycy współpracowali z wieloma zespołami muzyki dawnej i  kameralnej oraz słynnymi solistami. Wielokrotnie brali udział w rozmaitych festiwalach muzyki dawnej i kameralnej w Holandii, Niemczech, Belgii, Bułgarii, Rosji, Polsce, Francji na Łotwie i Litwie. Wyjątkowe miejsce zajmuje stała współpraca artystów z Warszawską Operą Kameralną.

W duecie grają od 8 lat. Anna Kowalska studiowała grę na lutni u prof. Toyohiko Satoh (Japonia) w Królewskim Konserwatorium w Hadze i u Nigela Northa (Wielka Brytania) oraz gitarę klasyczną u prof. Anatolija Cwetkowa i Michaiła Radiukiewicza (Rosja) Takie rozległe wykształcenie umożliwia jej wykonywanie kompozycji od renesansu do współczesności. Anton Birula studiował grę na lutni u prof. Toyohiko Satoh (Japonia) w Hadze i u prof. Konrada Junghänela (Niemcy) w Kolonii. Występował jako solista i kameralista. Realizując na teorbie basso continuo koncertował z wieloma zespołami. Wielokrotnie uczestniczył w wykonaniu wszystkich oper Claudio Monteverdiego w Warszawskiej Operze Kameralnej.

            Pan Anton Birula prezentuje nam instrumenty. Opowiada o nich. Pierwszy utwór – barokowy, J. S. Bacha. Suita francuska, miękkie dźwięki. Pierwotnie napisana na klawesyn. Klasycznie romantyczna, spokojna i elegancka. Dialog dwóch lutni, rozmawianie ich ciche i naprzemienne. Trzy części, opowieści muzyczne, różne. Nie brzmiały mniej pięknie niż na klawesyn. Cisza nastała w sali Klubu Garnizonowego, słuchamy z przejęciem, mamy dzisiaj szczególny koncert.

            Teorba – lutnia basowa o wydłużonej szyi. Struny zrobione są z jelit, długie - nisko brzmią. Teorba zabrzmi nam w duecie z gitarą barokową. Ta jest prawie bez basów. Ma struny jelitowe i jedwabne owinięte srebrem. Bardzo dźwięczna. Późniejsze gitary tak zwane klasyczne są zupełnie inne. Nisko brzmiący temat i wtórujące wyższe dźwięki, jak ornamentacje. Słuchamy utworów włoskich kompozytorów, fantazji.

            Nie możemy się rozstać z artystami. Brawami bardzo gorącymi prosimy muzyków o bis. Obecna na widowni kierowniczka Zespołu Muzyki Dawnej pani Katarzyna Chmielewska, wraz z młodymi muzykami, dziękuje artystom za wieczór z lutnią – To niesamowite – mówi – że w  Międzyrzeczu mogą grać tacy artyści – na takich instrumentach... Myślę – czemu nie? Międzyrzecz ma prawo do nietuzinkowych koncertów. Nasze małe i większe sale koncertowe widziały ich już wiele.

Iwona Wróblak

luty 2009

Anton Birula i Anna Kowalska koncertują w Muzeum

            Dyrektor Muzeum mgr Andrzej Kirmiel: - Wydarzenie szczególne. Gościmy u nas na koncercie Antona Birulę i Annę Kowalską - "Lute duo" i  "Zespół Muzyki Dawnej "Antiquo More".

            Anton Birula studiował lutnię u prof. Tayohiko Satoh w Hadze i u prof. Konrada Junghänela w Kolonii. Specjalizuje się w wykonawstwie solowej literatury lutniowej. Jego specjalne zainteresowanie wzbudziły lutniowe transkrypcje suit na wiolonczelę solo oraz sonat i partii skrzypcowych J. S. Bacha. Występował z wieloma zespołami muzyki dawnej. Pracuje w Warszawskiej Operze Kameralnej.

Anton Birula opiekuje się muzycznie naszym "Antiquo More".

Anna Kowalska studiowała gitarę klasyczną w Sankt Petersburgu u prof. Anatolija Cwetkowa i prof. Michaiła Radiukiewicza. Gruntowne wykształcenie jako gitarzystki umożliwia jej wykonywanie kompozycji od renesansu do współczesności. Obecnie Anna Kowalska koncentruje się na grze na lutni i  gitarze barokowej w rolach zarówno solistki jak i kameralistki. Jako zespół "Lute Duo" Anna i Anton postanowili zwrócić uwagę na niedoceniany repertuar dla duetu lutniowego. Z powodzeniom wykonują również duety innych kombinacji instrumentów szarpanych, jak duet gitary barokowej i  teorby. Występowali z sukcesem na licznych międzynarodowych festiwalach.

            Dekoracje w sali starościńskiej bardzo odpowiednie dla klimatu koncertu. Największa w kraju kolekcja barokowych portretów trumiennych. Jak mówi kierownik "Antiquo More" pani Katarzyna Chmielewska, koncert będzie składał się z trzech części: najpierw zagra Zespół, potem mini koncert da  Duo lutniowo - gitarowe, a na końcu "Antiquo More" zagra wspólnie ze swoimi nauczycielami.

            Na proscenium zasiadają młodzi muzycy. Dwoje skrzypiec, kwartet fletów prostych, dwie lutnie, viola da gamba. Klasyczne utwory salonowe, taneczne, posmak epoki baroku. Kilkanaście minut wspaniałego koncertu. Bardzo zdolni, jak stwierdził ich nauczyciel pan Birula, młodzi ludzie, którzy niesamowicie muzycznie się rozwijają.

            Teraz część główna. Duo lutniowo - gitarowe: Anton Birula - Anna Kowalska. Dźwięki, które koją, wypełniają i ściszają inne myśli. Wielka teorba (odmiana lutni) i gitara barokowa. Piękno muzyki tego okresu, które zachwyciło artystów. "Antiquo More" gra tej muzyki coraz więcej. Wspaniała "Passacalia", inne utwory przygotowywane na Festiwal Zespołów Muzyki Dawnej w Kaliszu, na którym w zeszłym roku Zespół zdobył "Złotą Harfę Eola".

            Finał koncertu to muzykowanie Zespołu razem z świetnym duetem. Dwoje skrzypiec z teorbą, z udziałem fletów, utwory z akompaniamentem bębna. Na koniec nieodłączny bis i bukieciki kwiatków spontanicznie przez młodzież ofiarowane swoim nauczycielom.

Liczymy na dalsze koncerty z udziałem "Antiquo More", tak chętnie słuchanym przez międzyrzeczan, i gości Zespołu, pedagogów i muzyków koncertujących na najważniejszych scenach.

Iwona Wróblak

lipiec 2010